portakal ağacı

Sütlü Ekmek

Geçen kış kahvaltı için bizi davet eden ablama sütlü ekmek yapıp götürmüştüm. O zaman acelemiz olduğundan fotoğrafı çekmem mümkün olmamış, ben de tarifi o zamandan beri tekrar denememiştim. Geçenlerde o gün yaptığım ekmeğin çok güzel olduğundan bahsedilince bu sabah yeniden denemeye karar verdim.

Aslında yapımının tek zor tarafı eğer sabah kahvaltısına hazır olmasını istiyorsanız gece yarısı kalkıp malzemeleri koyarak çalıştırılmasının gerekmesi. Taze sütten dolayı diğer tariflerde olduğu gibi malzemeleri akşamdan koyup makineyi kurmanız mümkün olmuyor. Ya da kahvaltı olmasa da olur öğlen yemeğiyle yeriz deyip sabahtan çalıştırabilirsiniz. İçindeki süt ve tereyağından dolayı bu ekmek hem çok lezzetli oluyor hem de diğerlerine göre daha uzun dayanıyor. (bunun için uzun süre ekmekten uzak durmaya dayanmanız da gerekiyor, ilk aşama olarak nutella/çokokrem kavanozunu ekmekten uzak tutarak işe başlayabilirsiniz...)

Sütlü Ekmek
Tarif sevgili Madeline ve Betül'ün gönderdiği Bread & Bread Machines kitabından. Ben küçük boy ekmek ölçülerini kullandım. Su bardağı ve kaşık ölçüleri makineden çıkan ölçü kaplarına göredir. Ayrıca tarifteki sütün mutlaka oda sıcaklığında olması gerekiyor. Böylece daha iyi kabarıyor. Bunun için yarım saat öncesinden sütü dolaptan çıkartıyorsunuz. Ben zamanım olmadığı için sütü biraz ısıttım.

Malzemeler:

• 3/4 su bardağı süt
• 1/4 su bardağı su
• 3 + 1/4 su bardağı ekmek unu (ben beyaz + kepekli un kullandım)
• 1,5 tatlı kaşığı tuz
• 2 tatlı kaşığı toz şeker
• 1,5 yemek kaşığı tereyağı
• yarım tatlı kaşığı instant maya

* 3/4 bir su bardağının dörtte üçü, 1/4 bir su bardağının dörtte biri demektir.

Hazırlanması:

1. Makineye  sütü ve suyu koyun. Unu sıvıların üzerini tamamen kaplayacak şekilde serpin.
2. Tuz, şeker ve tereyağını kabın farklı köşelerine koyun. Unun ortasını hafifçe açarak (ancak suya ulaşmayacak şekilde) mayayı ortaya dökün.
3. Normal ekmek pişirme konumu (1.ayar), medium crust, 1.5 lb ağırlığını seçin. Yaklaşık 3 saat sonra (2:53 dak.) kabıyla beraber ekmeği makineden alın. Biraz soğuduktan sonra kabından çıkartın. (Soğumadan keserseniz ekmeğiniz ufalanabilir.)

Terbiyeli Sebze Çorbası ve Çiftlik Evi Ekmeği

Pazar günü aklımda çorba + ekmek yapma planları, elimde ise 4-5 yemek kitabı ile mutfağa girdim. Kitaplardaki tariflerin malzemeleri ile buzdolabında beni bekleyen sebzelerin hiçbiri tam uyuşmayınca bulduğum bir tarifi kendime göre değiştirdim. Tarifin aslı Yelda Sönmez'in Anneannemin Mutfağı kitabına ait, ben bazı sebzeleri çıkartıp bazılarına da arttırdım, domates yerine de salça kullandım. Aşağıda yazacağım benim denediğim hali. Ekmek tarifi ise sevdiğim iki bloggerın hediyesi olan "The Complete Book of Bread & Bread Machines" kitabından. Kitaptaki her tarifin küçük/orta veya büyük ekmek yapmak için ayrı ayrı ölçüleri var, ben büyük ekmek ölçüleri ile yaptım.

Terbiyeli Sebze Çorbası
Malzemeler

• 2 yemek kaşığı tereyağı
• 2 orta boy soğan
• 2 yemek kaşığı un
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 1 yemek kaşığı biber salçası
• 2 patates
• 2 kabak
• 2 havuç
• 1 çay bardağı bezelye
• 1-1,5lt kaynamış su
• tuz
• 1 bardak süt
• 2 yumurtanın sarısı

Hazırlanması:

1. Soğanı ve sebzeleri soyun, yıkayıp doğrayın.
2. Tereyağını eritin. Soğanı yağda pembeleştirin. Pembeleşince salçaları ekleyip 1-2 kez karıştırın. Sebzeleri ilave edin, 3-4 dakika sonra unu ekleyin. Un ile bir süre kavurduktan sonra suyu ve tuzu ekleyin.
3. Hafif ateşte sebzeler yumuşayana kadar pişirin.  Pişince çorbayı blendırdan geçirin.
4. Sütü ve yumurta sarılarını bir kapta çırpın. Çorbadan bir kepçe alıp devamlı karıştırarak süte ilave edin. Bu karışımı yavaş yavaş -karıştırmaya devam ederek- çorbaya ekleyin. Eğer çorbanın kıvamı yoğunsa azar azar kaynamış su ekleyin.

Çiftlik Evi Ekmeği

Ölçüler ekmek makinesinin su bardağı, yemek kaşığı ve çay kaşığına göredir.

Malzemeler:

• 420 ml/ 1 + 3/4 su bardağı ılık su
• 600gr/ 5 + 1/4 su bardağı un
• 75gr/ 3/4 su bardağı tam buğday unu (ben kepekli un kullandım)
• 30ml/ 2 yemek kaşığı süt tozu
• 10ml/ 2 çay kaşığı tuz
• 10ml/ 2 çay kaşığı toz şeker
• 25gr/ 2 yemek kaşığı tereyağı
• 7,5ml/ 1+ 1/2 çay kaşığı instant maya

Hazırlanması:

1. Ilık suyu ekmek makinesinin haznesine dökün. Unları suyun üzerini tamamen kapatacak şekilde serpin. Süt tozu ekleyin. Tuz, şeker ve yağı kabın farklı kenarlarına yerleştirin. Unun ortasını hafifçe açarak (suya ulaşmayacak kadar) mayayı dökün.
2. Makineyi 1 numaralı ayarda 3 saat pişecek şekilde ayarlayın. Pişme süresinin başlamasına 10 dakika kala (toplam sürenin bitimine 1 saat + 10 dakika kala) makinenin kapağını açın. Ekmeğin üzerine fırçayla su sürüp biraz un serpin. Keskin bir bıçakla diklemesine ekmeğe bastırın.
3. Program bitince kabı makineden çıkartın. 10 dakika sonra ekmeği kaptan çıkarıp telin üzerinde soğutun.

Cevizli Ekmek

Ankara'dan İstanbul'a geldiğimiz ilk yıl Fındıkzade'deki Aras apartmanına taşınmıştık. Ankara ile ilgili 5 yaş öncesi dönemimdeki en net hatıram nasıl Keçiören'de evimizin yanındaki tepe ise Fındıkzade'yle ilgili en belirgin hatıram da minik mutfağımızdaki sarı fırınımız ve annemin bize sütlü ekmek hazırlamasıdır. Tabaktaki sütün içine ekmekleri atıp üzerine de biraz şeker serpince hayatta tadabileceğim en lezzetli şeye sahipmişim gibi hissederdim. Daha büyük mutfaklar ya da daha pahalı yiyecekler asla ablamla masanın kenarına oturup yediğimiz o sütlü ekmeğin yerini tutamıyor benim için.

Artık günler birşeylere yetişme telaşı ile geçiyor. Çocukken sanki günler çok daha uzun sürerdi ya da bitmek bilmeyen enerjimiz sayesinde küçük mutluluklarımızı yerine getirmek için bu kadar üşenmezdik. İşe yetişme telaşıyla sofraya oturamadığım sabahlarda genelde yanıma bir dilim ekmek alıp çıkıyorum. Son 2 gündür de bana cevizli ekmek eşlik ediyor. Her seferinde de "iyi ki çorbanın pişmesini beklerken televizyon seyretmek yerine ekmek yapmışım" diyorum...

Cevizli Ekmek
Tarif Sofra'nın Aralık 2000 sayısından, un miktarı bana biraz fazla geldiği için aşağıdaki sıvıyağ miktarını biraz arttırdım, üzümü de eklemedim. Dilerseniz unu azaltıp sonradan gerek kalırsa ilave edebilirsiniz. Bir de 40 dakikanın sonunda sanki benim ekmeğimin dışı kuru gibiydi. Bundan dolayı fırından çıkınca üzerine temiz bir ıslak bez kapattım, yumuşacık oldu.

Malzemeler:

• 1,5 su bardağı ılık su
• 40gr yaş maya
• 3 su bardağı kepek unu
• 1,5 su bardağı beyaz un
• 2 çay kaşığı tuz
• 1 su bardağı iri dövülmüş ceviz
• 1/4 su bardağı kuru üzüm
• 2 çorba kaşığı sıvıyağ
• susam

Hazırlanması:

1. Mayayı 1,5 su bardağı suyun içinde eritin.
2. 3 su bardağı kepek unu, beyaz un ve tuzu ayrı bir kapta karıştırın. 1 su bardağı iri dövülmüş cevizi ve çeyrek su bardağı üzümü kuruüzümü ilave edin. Mayalı suyu ve 2 çorba kaşığı sıvıyağı ekleyin.
3. Malzemeleri elinizle karıştırıp, yoğurun. Hamuru ılık bir yerde yarım saat bekletin. Yarım saatin sonunda hamuru tekrar yoğurun. Hamura yuvarlak form verin. Üzerine bolca susam serpin. (susam serpecekseniz önceden hamurun üzerini yağlayıp sonra susam serpmekte fayda var)
4. Hafifçe yağlanmış bir tepsiye yerleştirin. Önceden ısıtılmış 180C fırında 40-50 dak. pişirin.

Ye #5: Kestaneli Lezzetler

2005'in bloglar arası son yemek etkinliği nihayet geldi. 5 aydır başarıyla devam eden etkinlikte bu ayın konusu Devletşah'ın seçimiyle kestane. Bu defa denemelerime haftalar öncesinden başlayıp pek çok tarifi test ettim. Sonuçta etkinlik için sunmaya değer dört tarifim oldu.

Közlenmiş Kestaneli Ekmek

Közlenmiş kestaneli ekmek tarifine, Beth Hensperger Bread for All Seasons hem de The Bread Bible kitaplarında yer vermiş. Yazar tarifin aslında kestane unu kullanmış, ben burada hazır kestane unu bulamayacağım için onun yerine mutfak robotundan geçirdiğim kestaneleri kullandım, ekmek unu yerine de normal un kullandım. Un miktarını da biraz arttırdım. Bal miktarı gözüme çok görünmüştü ama korktuğum gibi tatlı bir ekmek olmadı. Biz ekmeğin tadını çok sevdik, buzdolabında uzun süre dayanabilmesi de çok işe yaradı.

Malzemeler:
*su bardağı ölçüsü amerikan cup ölçüsüdür.

• 15 kestane
• 1 yemek kaşığı instant maya
• 1/4 tatlı kaşığı taze muskat rendesi
• 2 tatlı kaşığı tuz
• 1/2 su bardağı kestane unu
• 4,5-5 su bardağı ekmek unu
• 3/4 su bardağı ılık süt
• 3/4 su bardağı ılık su
• 1/4 su bardağı bal
• 1/2 su bardağı (~125gr) tuzsuz tereyağı
  (normal tereyağı kullanacaksanız 2 tatlı kaşığı tuzu eklemeyin)
• 3 yumurta

Hazırlanması:

1. Fırını 200C'ye (400F) ayarlayın. Kestanelerin düz yüzlerine bıçakla X şekli çizip fırın tepsisine alın. Fırında 15-20 dakika pişirin. Soğuyunca soyup irice doğrayın. Geniş bir kapta mikserle maya, muskat, tuz, kestane unu ve 2 su bardağı normal unu karıştırın. (Eğer kitchen aid mikser kullanıyorsanız mikserin düz başlığını kullanın) Küçük bir kapta su, süt, bal ve tereyağını karıştırıp hafifçe ısıtın. Isınınca tereyağını eritmek için karıştırıp altını kapatın ve ılınmasını sağlayın.
2. Sıvı karışımını kuru karışıma ekleyip 1 dakika kadar çırpın. Yumurtaları ve doğranmış kestaneleri ekleyin. Kalan unu yumuşak bir hamur elde edene kadar azar azar (yarımşar su bardağı) ilave edin. (elle yoğuruyorsanız bu aşamada tahta spatula kullanabilirsiniz)
3. Hamuru hafifçe unlanmış bir zemine alıp -gerekirse yapışmasını engellemek için arada 1 yemek kaşığı un ekleyerek- 3 dakika kadar yoğurun. Hamuru yağlanmış derin bir kaba alın, diğer yüzünün de yağlanması için bir kez ters çevirin ve üzerini streçle kapatın.  Bu halde oda sıcaklığında 1,5-2 saat bekletin.
4. Hamuru tezgaha alıp 2 eşit parçaya bölün. Her birine top şekli verip yağlanmış tepsiye yerleştirin. (Birbirlerinden en az 10 cm uzaklıkta olsunlar) Üzerlerine bıçakla 1 cm derinliğinde X şekli çizin. Streçle üzerini hafifçe kaplayın ve oda sıcaklığında 45 dakika bekletin. Pişirmeden 20 dakika önce fırını 180C'ye (350F) ayarlayın. Fırının orta gözünde 35-40 dakika (üzeri iyice kızarıp, parmağınızla vurduğunuzda tok bir ses gelene kadar) pişirin. Pişince fırın teline alıp tamamen soğumasını sağlayın.

Kestaneli Sebze Çorbası

Kestaneli çorba tarifinde istediğim gibi bir tarife ulaşabilmek için 3 farklı deneme yapmam gerekti. Birinci hafta yaptığım havuçlu,kestaneli çorba bize fazla tatlı geldi (tarifin aslındaki kremayı kullanmadığım için), ikinci hafta denediğim kerevizli, pırasalı, kestaneli çorba lezzetliydi ama rengi çok koyuydu. Geçen hafta sonunda artık tüm okuduğum tarifleri birleştirip kendi çorba pişirme şeklime göre bir tarif denedim. Pazar sabahı zorla çorba içmek zorunda kalan kardeşim "abla bu çorba çok güzelmiş ya!" dediğinde   "içindeki kestane işe yaramış demektir!" dedim, kendisi şaka yaptığımı sandı ama ben beğenmesine çok sevindim.

Malzemeler:

• 2 yemek kaşığı sızma zeytinyağı
• 1 büyük kuru soğan, yemeklik doğranmış
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 1 yemek kaşığı biber salçası
• 1 kereviz, soyulup küp küp doğranmış
• 1 havuç, soyulup küp küp doğranmış
• 10-15 pişmiş kestane, küp küp doğranmış
• 3-4 su bardağı tavuk suyu
• tuz
• karabiber

Hazırlanması:

1. Zeytinyağını tencerede ısıtın. Soğanı ekleyip pembeleşene kadar kavurun. Kavrulunca salçaları ekleyip 1-2 defa çevirin.
2. Ardından sebzeleri ve kestaneleri ekleyip 5-6 dakika daha kavurun. Tavuk suyunu ilave edin. Kaynama noktasına getirip altını kısın ve sebzeler yumuşayana kadar -yaklaşık 20 dakika- pişirin. Pişince blendırdan geçirin. Kıvamı çok koyuysa azar azar kaynamış su ekleyip birkaç dakika daha kaynatın.
3. En son tuzunu ve karabiberini ekleyip  servis yapın.

Kestaneli Tavuk

Pazartesi akşamı kitapçıda dolaşırken Claudia Roden'in Arabesque: A Taste of Morocco, Turkey and Lebanon kitabını gördüm. Roden Fas, Türk ve Lübnan mutfağının değişik tariflerini çok ilgi çekici bir kitapta toplamış. Kitabı alıp eve gelince hemen indekste kestane başlığı var mı diye baktım. Kitaptaki 2 kestaneli tariften biri Fas mutfağına ait kestaneli tavuktu. Ben de etkinlik için bu tarifi de denemeye karar verdim. Dün sabahın erken saatlerinde yemeği pişirirken mutfağa girenler kestaneli tavuk yaptığımı duyunca bana garip garip baktılar ama akşam evin her iki erkeği de yemeğin lezzetli olduğunu itiraf ettiler. Tarifin aslında bir bütün tavuk kullanılıyor ama ben onun yerine 8 adet but kullandım. Sevgili Elif Ayşe'nin Özbekistan'dan gelirken benim için getirdiği baharatlar arasında olan tel safran bu tarifte çok işime yaradı. Tekrar teşekkürler Elif Ayşe.

Malzemeler:

• 25gr tereyağı
• 1 yemek kaşığı ayçiçek yağı
• 2 soğan, doğranmış
• 1 tatlı kaşığı toz zencefil
• 1 tutam tel safran
• 1 tatlı kaşığı tarçın
• 1 tavuk, parçalara ayrılmış
• tuz ve karabiber
• 1 veya 1,5 yemek kaşığı bal
• 500gr kestane, pişmiş

Hazırlanması:

1. Tereyağını ve ayçiçek yağını tencerede ısıtın. Soğanları ekleyin, tencerenin kapağını kapatıp ara sıra karıştırarak soğanların yumuşamasını sağlayın. Soğanların renkleri değişmeye başlayınca zencefil, safran ve tarçını ilave edin. Tavuk parçalarını ekleyip tuz ve karabiber serpin ve hafifçe kahverengileşmelerini sağlayın.
2. 250ml suyu tencereye ekleyin. Tavukları en az bir defa çevirerek pişirin. (Çevirdiğiniz zamanlar dışında tencerenin kapağı kapalı olsun.) 15-20 dakika sonra göğüs etini, 25 dakika sonra da tüm etleri tencereden çıkartın.
3. Soğanları pişirmeye devam ederek yoğun kahverengi bir sos elde edin. Sosunuz olunca balı ekleyin (yazar 1 yemek kaşığı kullandığını belirttiği için ben de o kadar kullandım) Tadını dengelemek için yeterince tuz ve karabiber serpin.
4. Kestaneleri ekleyip 5-10 dakika pişirin. Tavuk etlerini yeniden ekleyip onlarla da birkaç dakika daha pişirin. Kestaneler yumuşayıp tavuk ballı aromayı çektiği zaman yemeğiniz hazırdır.

Kestaneli Pasta

Bu pasta bütün kestaneli denemelerim arasında hem en basit hem de benim en çok uğraştığım tarif. 10 gün önce gelen misafirlerimiz için kestaneli bir pasta yapmaya karar vermiştim. Pastanın şekliyle ilgili tasarladığım enteresan modellemeler yapım aşamasında hezeyana uğrayınca önce birkaç dakika boyunca (tamam itiraf ediyorum yarım saat) bir daha asla pasta yapmayacağımı söyleyip üzüldüm, sonra elimdeki malzemelerle nasıl yeni bir pasta yapabileceğimi düşündüm. Sonuçta ortaya fotoğraftaki kolay pasta çıktı. Mandalinalı pastada krem şanti ve creme ole'yi karıştırınca güzel olmuştu, bu defa da öyle yaptım.

Malzemeler:

• 2 katlı sade pandispanya
• 1 kat kakaolu pandispanya
• bir su bardağı kestane şekeri
• 2 yemek kaşığı kakao
• 1,5 poşet krem şanti*
• 1,5 poşet creme ole*
• 750ml süt
• üzerine çikolata rendesi

*dilerseniz 2 poşet krem şanti, 1 poşet creme ole ile de deneyebilirsiniz

Hazırlanması:

1. Kestane şekerlerinden pastanın üzerini süslemek için gereken kadarını ayırıp kalanını çatalla ezin. Krem şanti, creme ole ve sütü çırpın. Kremanın 1/3'üne kakao ekleyin. Kalan kremanın yarısına ezilmiş kestaneyi ekleyin. 3 ayrı kremayı da kullanacağınız zamana kadar buzdolabında bekletin.
2. 1 kat kakaolu pandispanyayı ve 1 kat sade pandispanyayı şekerli su/süt ile ıslatın. Islattığınız sade pandispanyayı servis tabağına alıp üzerine kakaolu kremayı yayın. Kakaolu pandispanyayı üzerine yerleştirip onun üzerine de kestaneli kremayı yayın. En üste sade pandispanyayı kapatın ve sade krema ile üzerine ve kenarların kaplayın. (çok az bir kremayı süsleme için ayırabilirsiniz)
3. Pastanın üzerine çikolata rendesi serpip kestane şekeri ve krema ile süsleyin.

* tarifteki krema yerine muzlu rulo pastada kullanılan ev kremasını da kullanabilirsiniz.

Kurutulmuş Domatesli Ekmek

Geçen hafta siteye eklediğim ekmek tariflerinden sonra ablam kendi misafirleri için de ekmek yapmamı istemiş. Ben de internetteki tarifleri karıştırıp istediğim gibi güzel birşey bulamayınca sevgili Madeline Elif'in ve Betül'ün birlikte yolladığı iki harika kitaptan biri olan "Bread & Bread Machines" kitabıma baktım. Annem "bu defa koyu bir ekmek yapma istersen" dediği için sade olmayan ama aynı zamanda çok koyu renkli de olmayan bir tarif aradım. Kurutulmuş domatesli ekmek tarifi bu aramada karşıma çıkan en ideal örnekti. Kitapta farklı boylardaki ekmekler için 3 ayrı malzeme listesi verilmişti. Ben en büyük boya göre denedim.

Makinede karışan ekmeğin hacmini görünce korksam da sonuçta ekmek gayet iyi pişti. Kurutulmuş domatesten dolayı da "herkes beğenir mi?" diye endişelenmiştim ama çocuklar da dahil olmak üzere herkes tadını çok beğendiğini söyledi.

Malzemeler:

• 40gr kurutulmuş domates
• 240ml (~1 sb.) ılık  su
• 140ml (~ 5/8 sb.)  ılık süt
• 45ml (3 yemek kaşığı) sızma zeytinyağı
• 575gr (~ 5 sb.) un
• 100gr (~ 1 sb.)  tam buğday unu
• 75gr (~ 1 sb.)  parmesan peyniri (ben çerkez peyniri kullandım)
• 10ml (2 tatlı kaşığı) tuz
• 10ml (2 tatlı kaşığı) toz şeker
• 7.5ml (1+ 1/2 tatlı kaşığı instant maya)

Hazırlanması:

1. Kurutulmuş domatesleri bir kaba koyup üzerlerini geçecek kadar ılık  su ilave edin. 15 dakika sonra domatesleri çıkarıp (suyu dökmeyin) küçük küçük doğrayın. Domatesli suyu bir su bardağına tamalamak için gerekiyorsa ılık su ekleyin.
2. Ekmek makinesine suyu, sütü ve zeytinyağını ekleyin. Unları, sıvı karışımın üzerini tamamen kapatacak şekilde makineye ilave edin. Peyniri, tuz ve şekeri - ayrı kenarlarda duracak şekilde - ekleyin. Unun ortasını hafifçe çukurlaştırıp -sıvı karışıma kadar ulaşmayacak kadar- mayayı serpin.
3. Makineyi 1 numaralı programın (3 saatlik program) medium ayarında çalıştırın. Yarım saat sonra uyarı sesi gelince doğranmış kurutulmuş domatesleri ekleyin.  Piştikten sonra fırın teline alıp tamamen soğutun.

Zeytinli ve Kekikli Ekmek

Geçen cumartesi üniversiteden arkadaşlarımla beraber Feyza'ya kahvaltıya gittik. Benim kek yapma tekliflerim kabul görmeyince zeytinli ve kekikli ekmek yapıp götürdüm. Dün akşam da evde yapabileceğim bir tarif  ararken kurabiye ve pasta stokumuzun hala bitmediğini fark edip ekmek yapmaya karar verdim. Feyza için yaptığım tarifi sevdiğim için gene aynı tarifi denedim.

Cumartesi günü yaptığım ekmekte tarifte geçen süt tozu + su karışımı yerine  süt + su kullanmıştım. O gün ekmeğin ortası sanki biraz çökük olmuştu. Bu defa tarifteki malzemelerin aynısını kullandım ve tuzu biraz azalttım. Gelecek sefere su miktarını da azaltmayı düşünüyorum. (Tarif; Better Homes and Gardens sitesine ait.)


Zeytinli ve Kekikli Ekmek

Malzemeler:

Ölçüler ekmek makinesinin kap (cup), yemek kaşığı (Tbsp) ve tatlı kaşığı (tsp) ölçülerine göredir.

• 2  yemek kaşığı sızma zeytinyağı
• 1 tatlı kaşığı pul biber (ben isot kullandım)
• 1 tatlı kaşığı kekik
• 1 + 1/4 kap ılık su (bulunduğunuz yer nemli ise suyu 1 kap kullanabilirsiniz.)
• 2 yemek kaşığı tereyağı, erimiş
• 3 + 3/4 kap un
• 1/4 kap süt tozu
• 1 yemek kaşığı toz şeker
• 1 + 1/2 tatlı kaşığı tuz
• 1 + 1/4 tatlı kaşığı instant maya (ya da 2,5 tatlı kaşığı toz maya)
• 1 kap doğranmış siyah veya biberli yeşil zeytin

Hazırlanması:

1. Zeytinyağını ve pul biberi bir tavada karıştırıp kısık ateşte 4-5 dakika ısıtın. Isınınca kekiği ekleyip ılıtın ve erimiş tereyağını ilave edin.
2. Süt tozunu ılık su ile karıştırın. Ekmek makinesine sırasıyla süt tozu eklediğiniz suyu, kekikli ve biberli yağ karışımını, unu, tuzu, şekeri ve mayayı ekleyin. (un, süt+yağ karışımının üzerini tamamen örtsün, tuz ve şekeri unun kenarlarına serpin, maya suya veya tuza değmesin.)
3. Makineyi 1 numaralı (normak ekmek) ayarda 3 saatte pişecek şekilde ayarlayın. Yarım saat sonra uyarı sesi gelince zeytinleri ilave edip pişirmeye devam edin. Ekmeğiniz pişince fırın telinin üzerinde tamamen soğumasını sağlayın.

tam buğday unlu ekmek

Bugün kardeşimle bir iki işimizi halletmek için eve uğradığımızda büyük yaz temizliğini tamamlayan annemin evdeki herşeyi kaldırdığını gördüm. Dolapta kalan birazcık humusu ekmekle değerlendirmeyi düşünürken ekmeğin de kalmadığını fark ettim. Ben de annemin "kardeşini beklerken valizini hazırlarsın" öğüdünü dinlemek yerine ablamın tarifini biraz değiştirip ekmek hamuru yoğurdum. Ekmeği pişirince kardeşimi beklemek için yakınlardaki alışveriş merkezine gittim, Gülşen'in sitesinde okuduğum Il Divo cd'sini aldım. Ardından da mezunlar derneğimizin genel kuruluna gittim.

Dönüşte ekmeğim beni bekliyordu.  Biraz reçelle birlikte harika bir ikili oldu! Şimdi de kardeşimi alıp hem ortaokul ve liseyi beraber okuduğum hem de portakal ağacı'na en çok yorum yazan arkadaşlarımdan birinin nişan yemeğine gitmem gerekiyor ama önce ablamın tarifini benim yaptığım şekliyle yazayım.

Tam buğday unlu ekmek:
Malzemeler:

• 1 su bardağı ılık süt
• 1/2 su bardağı ılık su
• 4 tatlı kaşığı toz şeker
• 4 su bardağı tam buğday unu + beyaz un karışımı
• 1 tatlı kaşığı tuz
• 1 paket instant maya
• 1/4 su bardağı zeytinyağı
• 1 yemek kaşığı sirke
• 1 yumurtanın sarısı
• bir kase kaynar su

Hazırlanması:

1. Su, süt ve şekeri bir kasede karıştırın.
2. Una, tuzu ve instant mayayı ekleyip karıştırın.
3. Unlu karışımın ortasını havuz gibi açıp su-süt-şeker karışımını boşaltın. Bir yandan hamuru karıştırırken diğer yandan zeytinyağını ve sirkeyi ekleyin.
4. Hamuru iyice yoğurup üzerine nemli bir bez örtün ve oda sıcaklığında 1 saat bekletin.
5. Fırını 200C'ye getirin. Bir saat sonunda hamuru tekrar hafifçe yoğurup istediğiniz şekli verin. (Ben somun şekli verip üzerine çizikler attım.)
6. Tepsiye alıp üzerine yumurta sarısı sürün. Fırını kapatıp tepsiyi içine koyun. Kaynar suyun bulunduğu kaseyi de fırının altındaki bir köşesine koyun. Fırın kapağını kapatın.
7. 15 dakika sonra tepsi içinde olduğu halde fırını 200C'ye getirin. Ekmeğinizin içi pişene kadar fırında tutun. Pişince fırın telinde soğutun.

* Instant maya yerine 42gr yaş veya 3 tatlı kaşığı toz maya kullanabilirsiniz. Eğer onları kullanacaksanız önce mayayı su-süt-şeker karışımında eritin.

tabbule, humus, falafel, pide

Çarşamba günü akşam yemeğine ne yapsam diye düşünürken aklıma önümüzdeki hafta yapacağımız seyahat geldi. Gideceğimiz ülkenin yemeklerine ailemi şimdiden alıştırmak için (8 sene önce gittiğimizde kardeşim sadece patates kızartması yemişti) Ortadoğu mutfağına ait birşeyler pişirmeye karar verdim. İlk aklıma gelen humus ve tabbule oldu. Humus ile ilgili tariflere bakarken falafel isimli köfteyle güzel gittiğini okudum. Falafel tarifleri de mutlaka pide ile yenilmesini tavsiye ediyordu. Ben de humus, falafel, tabbule ve pide yaptım. Humus tarifi Gönül Candaş'a (eski foruma Yeşim yazmıştı), falafel ve pide epicurious.com'a, tabbule de Delia Smith'e ait.

Aslında yemekleri fotoğraflamak konusunda biraz kararsızdım  ama bu defa babam fotoğraflarını çekmem konusunda ısrar etti.

Tabbule

Malzemeler:

• 225 g ince bulgur
• 50 g maydanoz, doğranmış
• 8 taze soğan, doğranmış
• 4 yemek kaşığı limon suyu
• 2 büyük domates
• 40 g taze nane yaprağı
• 2-3 salatalık, soyulup küçük küçük doğranmış
• 4 yemek kaşığı zeytinyağı
• tuz ve karabiber

Hazırlanması:

1. Bulguru bir kaba alıp üzerini geçecek kadar soğuk su koyun. 20 dakika sonra bulguru bir eleğe alın. Tüm suyunun akmasını sağlayın.
2. Bulguru geniş bir kaseye alıp maydanozu, soğanı, limon suyunu ve 1,5 tatlı kaşığı tuzu ilave edin. Eğer zamanınız varsa buzdolabında 1 saat bekletin.
3. Bu arada domatesleri soyun. Çekirdeklerini çıkartıp küçük küçük doğrayın. Bulgurlu karışımınıza domatesleri, salatalıkları, naneyi, zeytinyağını, tuzu ve taze çekilmiş karabiberi ekleyip karıştırın. Marulla döşenmiş bir tabağın içinde servis yapın.

Humus:
Malzemeler:

• 1.5 bardak nohut
• yarım bardak tahin
• yarım bardak zeytinyağı
• 3 çay kaşığı kırmızı biber
• 4-5 diş sarımsak
• 3 limon
• tuz
• üzeri için zeytin, turşu, maydanoz

Hazırlanması:

1. Nohut ayıklanıp akşamdan ıslatılır.
2. İyice haşlanıp kabukları alınır.
3. Ceviz makinasından geçirilir veya havanda dövülür.
4. Porselen bir kaseye alınıp tahin, dövülmüş sarımsak, kırmızıbiber, tuz konur.
5. Azar azar zeytinyağı ve limon suyu ilave edilir.
6. Tabağa yerleştirilip limon dilimleri, zeytin, maydanoz yaprakları ve turşu ile süslenir.

(ben pulbiberi yağla kızdırdım, içine biraz fıstık ekleyip humus'un üzerine gezdirdim.)

Falafel

Malzemeler:

• 1 su bardağı haşlanmış nohut
• 1/2 soğan, doğranmış
• 2 yemek kaşığı maydanoz, doğranmış
• 2 yemek kaşığı taze kişniş, doğranmış
• 1 tatlı kaşığı tuz
• 1/2-1tatlı kaşığı pul biber
• 4 diş sarımsak
• 1 tatlı kaşığı kimyon
• 1 tatlı kaşığı kabartma tozur
• 4-6 yemek kaşığı un
• Kızartmak için sıvıyağ
• Brilkte servis yapmak için :
• domates
• soğan
• biber
• humus
• pide

Hazırlanması:

1. Nohutu ve soğanları mutfak robotuna koyun. Maydanoz, kişniş, tuz, biber, sarımsak ve kimyonu ekleyin. Püre haline gelmeden ezilmelerini sağlayın.
2. Kabartma tozunu ve 4 yemek kaşığı unu ekleyip robotu çalıştırın. Elinize yapışmayan bir kıvama gelene kadar un veya bulgur ekleyin. Karışımı bir kaba alın, üzerini kapatıp buzdolabında birkaç saat bekletin.
3. Beklettikten sonra köfte harcından küçük parçalar koparıp yuvarlayın. Kızgın yağda altı tanesini kızartıp bir kağıt havlunun üzerine alın. Kalanı da aynı şeklide pişirin.
4. Pide ekmeklerinin arasına köfteleri koyun, üzerlerine domates, soğan, biber ve biraz humus ekleyip servis yapın.

Pide

Malzemeler:

• 1 paket (42 gr) yaş maya veya 2,5 tatlı kaşığı toz maya
• 1 tatlı kaşığı bal
• 1 su bardağı ılık su
• 3 su bardağı un
• 1/2 su bardağı zeytinyağı
• 1 tatlı kaşığı tuz
• tepsi için mısır unu

Hazırlanması:

1. Mayayı ballı ılık suda eritin.
2. Unu ve tuzu geniş bir kapta karıştırın. Ortasını havuz gibi açıp mayalı suyu dökün. Bir yandan zeytinyağını ekleyip yoğurun. Hamur elinize yapışıyorsa azar azar un ekleyin.
3. Hamuru iyice yoğurunca üzerini nemli bir bezle örtüp oda sıcaklığında 1 saat bekletin.
4. Bir saat sonra hamuru 8 parçaya bölün. Her birini unlu bir zeminde yuvarlayarak merdane ile açın.
5. Açtığınız hamurları mısır unu serpilmiş iki tepsiye alın. Üzerlerine tekrar bez örtüp yarım saat bekletin. (ne kadar çok bekletirseniz o kadar güzel kabarıyor.)
6. Fırını 250C'ye getirin. Fırın telini alttan üçüncü kata yerleştirin. 4 pideyi tek tek fırın telinin üzerine koyun. Kabarıp altın sarısı olunca pideleri ters çevirin. Birkaç dakika daha pişirip fırından çıkartın. Kalan pideleri de aynı şekilde pişirin. Fırından çıkarttığınız pideleri sıcak kalmaları için bir beze sarıp muhafaza edin. (pideyi pişirmek çok doğru bir kararmış çünkü pide tüm yemeğe ayrı bir lezzet kattı.)

elmalı malibu güzeli & sade fransız ekmekleri

iki tarif yazmak için hiç bu kadar zorlandığımı hatırlamıyorum. muhtemelen biraz daha düşünürsem bu satırları da sileceğim, bu yüzden hızlı hızlı yazmaya çalışacağım. bu sabah çok kötü bir trafik kazasına şahit oldum. o andan beri de ya çok üzgün duruyorum ya da gördüklerimi unutmak için çok neşeliymişim gibi davranıyorum. 

tarifleri aynen aktarıyorum. daha sonra noktalamaları düzeltirim. sorularına cevap bekleyenlere de yarın akşam cevap yazmaya çalışacağım.  ablamın soğanlı fransız ekmeğini sade denemek fikri Hülya'ya, tatlı tarifi de ssengun'e ait.

kazasız, belasız bir hafta sonu geçirmeniz dileğiyle...

elmalı malibu güzeli
malzemeler:

• 1 çay bardağı toz şeker
• 7 adet elma
• 1 yemek kaşığ tarçın
• 1-2 adet muz
• krem için:
• 1 su bardağı toz şeker
• 1 su bardağı un
• 4 su bardağı süt
• 3 adet yumurta sarısı
• 1 pk.vanilya
• üzerine:
• 3 adet yumurta akı
• 1/2 çay bardağı toz şeker

hazırlanması:

1. elmaları küp küp doğrayıp üzerine şekeri koyup kısık ateşte ezilmeden pişirilir.pişince üzerine tarçın eklenip borcama dökülür.üzerine muz dilimlenerek konulur.krema malzemesi vanilya hariç bir kapta iyice çırpılıp karıştırarak pişirilir.
2. en son vanilya ilave edilir. krema biraz ılınınca muzların üzerine dökülür.yumurta akı ve şeker bir kabın içinde köpük köpük olana kadar iyice çırpılır ve kremanın üzerine dökülür.
3. 180 derece fırında üzeri pembeleşene kadar pişirilir.soğuyunca buzdolabına konup 1-2 saat bekletilir.

• 1 su bardagi  sut
• 1/2 su bardagi  su
• 1 paket dr. oetker instant maya
• 2 tatli kasigi seker
• 1 tatli kasigi tuz
• 1/4 su bardagi sivi yag
• 1 corba kasigi sirke
• 4 su bardagi un

hazırlanması:

1. Süt ve suyu bir cezveye koyup ilitiyorsun (Ilık-sıcak arasi olacak). Bu arada unu bir kaba koyup, mayayi,tuzu ve sekeri(yani tüm kuru malzemeyi) icine serpistiriyorsun, karistiriyorsun ve sonra ortasini havuz gibi aciyorsun.
2. Ilıttıgın sulu sütü, siviyagi, sirkeyi koyup(yani tüm sivi malzemeyi)5 dakika yoguruyorsun. Ele pek yapismayan, ama oldukca yumusak bir hamur oluyor. Ustunu kapatip, ilik bir yerde 2 misli oluncaya kadar (ben kaloriferin üstüne koyuyorum) yaklasik 1 saat bekletiyorsun.
3. Kabarinca istersen bu sekilde mandalina gibi toplar yapip tepsiye diz, ya da tek somun olarak sekil ver. (ya da merdane ile acip icine ceviz, zeytin ne istiyorsan serp, rulo yapip kalıba koy ) üstüne elinle su sür, ustune bicakla 1-2 kesik at, cok az un serp. yine sicak bir yerde yaklasik yarim saat beklesin.
4. Önceden isitilmis 260 derece firinda yaklasik 20-25 dakikada pisiyorsun (firini icine isiya dayanikli bir kase yada kabin icine su koyup firinin en altina koy. Suyun buhari ekmegin daha yumusak olmasini sagliyormus) Pisince tel ızgaraya alip sogumasini bekliyorsun.

isviçre ekmeği

pazar sabahı erkenden mutfağa girip Cherie'nin sitesinde gördüğüm zopf isimli isviçre ekmeklerini pişirdim.  zopf görünüş itibari ile aynı annemin yaptığı hatık'a benziyor. ama hatıktan daha yumuşak bir hamura sahip. tarifte sütün ılıtılmasından bahsedilmiyordu ama ben yine de ılıttım. bir de yazar 2 parçayı örmüştü ama ben 3 parça ile saç örgüsü yaptım. ekmekleri yiyen herkes çok beğendi. ben bu, pazar sabahları ekmek pişirme olayını gitgide daha çok sevmeye başladım...

zopf

malzemeler:

• 1 kg un
• 600 ml ılık  süt
• 100g tereyağı
• 1 yemek kaşığı tuz
• 1 paket 42g yaş maya veya 1 poşet kuru maya
• 1 yumurtanın sarısı

hazırlanması:

1. tereyağını eritip ılıtın.
2. mayayı sütün bir miktarının içinde eritin. (bir kase kadar)
3. büyükçe bir kaba unu koyun. ortasını havuz gibi açın. unun yukarıda kalan kenarlarının çevresine tuzu serpin. (tarifte tuzun hamura en son karışması gerekiyor bu yüzden en tepelere serpiyorsunuz)
4. kalan sütü, mayalı karışımı, ılık tereyağını havuza döküp bir çatalla daireler yaparak una karıştırın.  (ben önce mayayı ekledim. sonra yoğurmaya başlayıp yavaş yavaş diğer malzemeleri kattım.)
5. hamur hakline gelince yaklaşık 20 dakika yoğurun.  hamuru temiz bir kaba koyun. üzerine nemli bir bez örtüp bir saat mayalandırın.
6. mayalanınca kaç ekmek yapmak istiyorsanız o kadar parçaya ayırın.  her parçayı üçe bölüp elinizle çubuk haline getirin. çubukları yanyana koyarak saç örgüsü şeklinde sarın.  (çubukların uzunluğu orta boy fırın tepsisinin genişliğinin yarısı kadar olabilir. daha uzun olunca çok büyük ekmekler çıkıyor)
7. ekmekleri yağlanmış tepsiye dizip üzerlerine yumurta sarısı sürün.
8. önceden ısıtılıp kapatılmış fırında 20 dakika bekletin.  tepsi içinde iken fırını 180C'ye getirip 30-40 dakika pişirin.

 

çekirdekli kolay ekmek

kendi kendime "her hafta sonu ekmek pişireceğim" diye karar almıştım.  bu hafta sonu da aldığım ay çekirdekleri ile nasıl bir ekmek yapabilirim diye düşünmeye başladım.  sonunda sevgili Tijen'in  Mevsimlerle Gelen Lezzetler  kitabında ay çekirdekli bir ekmek tarifi buldum.  tarifin aslında tam buğday unu, çavdar unu ve yulaf unu kullanılıyor.  bizim evde sadece tam buğday unu, kepekli un ve beyaz un olduğu için ben onları ekledim.  (aslında benim eklediklerim aynı unun değişik aşamalardan geçmiş hali) ay çekirdeğini yarım su bardağı kullandım. 

bu ekmeği karbonat ile yaptığınız için mayalanma derdi olmuyor.  ben buğday unu ile yaptığım için biraz kek gibi oldu ama tadı güzeldi.  gelecek sefere serdiğim yağlı kağıdın üzerine de ayçekirdekleri serpeceğim.

malzemeler:

• 1  su bardağı tam buğday unu
• 1 su bardağı çavdar unu
• 1 su bardağı yulaf unu
• 1/4 su bardağı kabuksuz ay çekirdeği
• 1 çorba kaşığı haşhaş tohumu
• 1 çorba kaşığı susam
• 1,5 su bardağı süt
• 2 yumurta
• 2 çorba kaşığı zeytinyağı
• 1 çay kaşığı karbonat
• 1 çay kaşığı tuz

hazırlanması:

1. fırınınızı 175C'de  ısıtın. bütün kuru malzemeyi bir kapta karıştırın.
2. yumurtayı çırpın. içine yağ ve sütü ilave edip karıştırın.
3. yumurtalı karışımı kuru malzemeye ekleyip iyice karıştırdıktan sonra yağlanıp unlanmış tepsiye koyun (dikdörtgen borcama da olabilir)  ve 50 dakika kadar pişirin.
4. hafif ılındıktan sonra dilimleyip servis yapın.

fransız ekmekleri + zeytinli ekmekler

teyzemler için iki ekmek pişirdim. her ikisinin tarifi için de "The Complete Book of Bread & Bread Machines" kitabından faydalandım. sonuçta her ikisi de bence çok lezzetli oldular.  fransız ekmeklerinin asıl adı "french dimpled rolls" asıl tarife göre ekmeklerin üzerlerinde dikine hafif basıklık olmalı idi ama bizim ekmekler o kadar kabardılar ki hiç basıklık kalmadı.

fransız ekmekleri:
10 adet

malzemeler:

• 400gr un
• 7,5 ml tuz
• 5 ml toz şeker
• 15gr yaş maya
• 120 ml ılık süt
• 175 ml ılık su

türk ve amerikan ölçüleri için notlar:

• 400gr un=  2+2/3 su bardağı veya 3,5 cup
• 7,5 ml tuz= 1,5 tatlı kaşığı veya 1,5 tsp
• 5 ml toz şeker= 1 tatlı kaşığı veya 1 tsp
• 15gr yaş maya = 1 tatlı kaşığı toz maya veya 1 tsp yeast
• 120ml süt=  yarım su bardağından biraz az veya 1/2 cup
• 175 ml su= 3/4 su bardağından biraz az veya 3/4 cup

hazırlanması:

1. unu ve tuzu geniş bir kaba eleyin. üzerlerine toz şekeri eleyin. ortalarında bir havuz açın.
2. mayayı sütte eritin ve unun ortasındaki havuza boşaltın. mayalı sütün üzerine biraz un kapatın. bunu oda sıcaklığında 15-20 dakika bekletin. (maya köpürene kadar). -ben mayanın köpürmesini beklemedim-
3. suyu ekleyip yumuşak bir hamur yapın. 8-10 dakika yoğurup üzerini yağlanmış bir streçle kapatın. oda sıcaklığında 1,5 saat bekletin.
4. tekrar yoğurup üzerini kapatın ve 5 dakika dinlendirin. hamuru on parçaya bölün. her birini iki eliniz yardımıyla yoğurun. yoğurduktan sonra altta kalacak kısımı bohça yapar gibi büzüp kapatın. daha sonra bunlara elinizle hafifçe oval şekil verip tepsiye dizin. üzerlerine hafifçe un serpin. (mavi ile yazılan kelimelere tıklayıp aşamaların fotoğraflarını görebilirsiniz.) tekrar üzerine streç kapatıp 30 dakika bekletin.
5. elinizin serçe parmağınızın ucu ile bileğiniz arasında kalan bölümünü yağlayın. bu bölümü dikine gelecek şekilde hamurlara bastırın. tekrar üzerlerini kapatıp 15 dakika daha bekletin. (biz aşama 4 ve 5teki toplam 45 dakikalık bekleme süresini atlayıp önceden ısıtılıp kapatılmış fırında 20 dakika beklettik). fırını 230C/450F/Gas 8 ayarına getirin. bir su bardağı sıcak su dolu bir rosto kabını fırının alt bölümüne yerleştirin. (dikdörtgen metal bir kap). fırın ısınınca ekmek tepsisini yerleştirip 15 dakika pişirin.

zeytinli ekmekler:

yaptığım ikinci ekmek çeşidi de bu oldu. asıl tarifte beyaz un miktarı daha fazlaydı ama ben tam buğday unu miktarını arttırıp beyaz un miktarını azalttım. bir de tarifte bir bütün ekmek şeklinde yapılmıştı fakat kahvaltı için böylesi daha uygun olur diye düşünüp minik  ekmekler hazırladım.

zeytinli ekmekler:
10 adet

malzemeler:

• 275gr un
• 50gr tam buğday unu
• 6gr toz maya (ben 1 paket yaş maya kullandım)
• 2,5 ml tuz
• 210ml ılık su
• 15ml zeytinyağı
• 115gr doğranmış siyah+yeşil zeytin

isterseniz tam buğday unu miktarını arttırabilir veya fındık / antep fıstığı ekleyebilirsiniz.

türk ve amerikan ölçüleri için notlar:

• 275gr un= ~2 su bardağı veya 2,5 cup
• 50gr tam buğday unu= ~ yarım su bardağı veya 1/2 cup
• 2,5 ml tuz= yarım tatlı kaşığı veya 1/2 tsp
• 210ml ılık su= 3/4 su bardağı veya 1 cup
• 15ml zeytinyağı= 1 yemek kaşığı
• 115gr doğranmış siyah+yeşil zeytin= ~1 su bardağı veya 1 cup

hazırlanması:

1. yaş maya kullanıyorsanız mayayı ılık suda eritin.  unları ve tuzu karıştırıp ortasını havuz gibi açın. eriyen mayayı bu havuza dökün. zeytinyağı ekleyerek yoğurmaya başlayın. toz maya kullanıyorsanız unları, tuzu ve mayayı karıştırın. ılık suyu ve zeytinyağını ilave edip yoğurun ve yumuşak bir hamur elde edin.  8-10 dakika yoğurup yağlanmış bir kalıba alın. üzerini hafif yağlanmış bir streçle kapatıp oda sıcaklığında 1 saat bekletin.
2. hafif unlamış tezgahta yoğurun. arada zeytinleri serperek yoğurma işlemine devam edin. hamuru 5 dakika dinlendirip oval bir şekil verin. veya 10 parçaya ayırıp hepsini yuvarlayın.  oval yaptıysanız üzerine keskin bir bıçakla 6 kesik yapın. yuvarlak minik ekmekler yaptıysanız üzerlerine keskin bir bıçakla haifiçe artı işareti yapın. üzerini tekrar kapatıp yarım saat dinlendirin.
3. fırını 200C/400F/Gas 6 ayarına getirin. ekmeklerin üzerine zeytinyağı sürüp 35 dakika pişirin.

 

tuhurje

bu bayramda, artık Türkiye'de yaşayan ablam için ilk tuhurjesini hazırladık. tuhurje; çerkes annelerinin evli kızları için bayramda hazırladıkları sepete konulan bir ekmek. evlenen kız anne evine ancak bayramın ikinci veya üçüncü günü gideceği için ilk günü buruk geçmesin diye anneler içinde tuhurje, bir paket çay, elbiselik kumaş, gubate, eğer kurban bayramı ise koyunun bir butu ve köy şartlarında bir kutu çikolatanın yerini alan kesme şekeri bir sepete koyup evin küçük çocukları ile kızlarının evine gönderirlermiş.

tuhurje çerkesce yağla pişirilmiş ekmek demek. tuhu: yağ, rje:pişirmek. (asıl okunuşları biraz daha farklı ama gırtlaktan çıkan seslerden dolayı türkçe'de tam telaffuz imkanı yok.)

tuhurje:
2 adet

malzemeler:

• 3 su bardağı un
• 150gr tereyağı
• 20gr yaş maya
• ılık su
• 1 tatlı kaşığı tuz
• üzerine: 1 yumurtanın sarısı, çörek otu

hazırlanması:

1. mayayı 1 su bardağı ılık su ile eritin.
2. unu tuz ile karıştırın. ortasını havuz gibi açıp erimiş mayayı dökün. yumuşakça (ekmek hamurundan sert, poğaça hamurundan yumuşak) bir hamur yapın. hamuru 10 dakika dinlendirin. bu arada tereyağını eritin.
3. hamuru iki bezeye ayırın ve her birini mümkün olduğu kadar ince açın.
4. yufkanın üzerine erittiğiniz yağı fırça ile sürün. yufkayı tekrar rulo şeklinde sarın. ruloyu biraz burarak tekrar yuvarlak  bir beze haline getirin.  (örnek fotoğraflar için tıklayın) bu bezeyi bir kenara koyun. diğer bezeyi de aynı şekilde yapın.
5. ilk hazırladığınız bezeyi bir parmak kalındığında tekrar merdane ile 25-30cm çapında açın.  tam ortasını bıçakla artı işareti şeklinde kesin. uçlarını gül gibi dışarıya doğru kıvırın.
6. üzerine yumurta sarısı sürün. çörek otu ile süsleyin. ikinci bezeye de aynı işlemi uygulayın. önceden ısınmış 200C'de fırında pişirin. sıcak servis yapın.

alman ekmeği

Geçen sene CEBIT için Almanya' nın Hannover şehrine gitmiştim. Orada bulunduğumuz süre içerisinde  kaldığımız evin sahibi bize her sabah fırından yeni çıkmış minik ekmekler getirmişti. Türkiye'ye döndükten sonra uzun süre o ekmeklerden pişirmek istemiştim. bu sabah internette almanca siteleri karıştırırken bu tarifi görünce hemen yapmaya karar verdim. (site adresi: http://eat-n-drink.franken.de)  dışları sert, içleri yumuşacık ekmekler oldular.  hatta mayalama işlemini başarmanın verdiği sevinçle onlar kabarırken diğer tarafta da Living dergisinin Ocak 2005 sayısında gördüğüm peynirli+kekikli çöreklerden yaptım. onlar da tahminimden daha lezzetli oldular. bundan sonra muhtemelen daha rahat mayalı hamur yapacağım.

malzemeler:

• 500g un
• 1 kase ılık su
• 1 paket (42g) yaş maya (yaşmaya yoksa 1 paket kuru maya)
• 1 kesme şeker
• 1 tatlı kaşığı tuz (ben bir tutam kullandım)
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı
• 1 yumurta
• üzerine çörek otu veya susam

hazırlanması:

1. mayayı ve kesme şekeri ılık suda eritin.
2. unu bir kaba alın. ortasını havuz gibi açın. açtığınız havuzun kenarlarına tuzu serpin.
3. mayayı unun ortasına boşaltın. bir yandan yoğururken diğer yandan yavaş yavaş zeytinyağını  ve yumurtayı ekleyin.
4. hamuru iyice yoğurup üzerine bir bez örtün ve 1 saat mayalanmaya bırakın.
5. hamur kabarınca bir iki defa daha yoğurun. hamurdan mandalina büyüklüğünde parçalar koparın. kopardığınız parçayı yuvarlayıp elips şekli verin. ortasına baş parmağınızla bastırarak uzun bir çukur oluşturun. bunu yağlı kağıt serili veya hafif yağlanmış tepsiye koyun. bu arada fırını 220C'ye getirin. ısınmaya başlayınca fırını kapatın. kalan tüm hamurlara da aynı işlemi uygulayın.
6. ekmeklerinizin üzerine fırça ile oda sıcaklığında su sürüp çörek otu veya susam serpin.
7. ısıya dayanıklı bir kaseye kaynar su koyun. bu kaseyi fırının en altına yerleştirin.  (kaynar su fırın çalışırken buhar oluşturup ekmeklerinizin içinin yumuşak olmasını sağlayacaktır.)
8. tepsiyi fırına koyun. 5 dakika sonra tepsi hala içinde iken fırını çalıştırın. (tekrar 220C'de) üzerleri kızarana kadar pişirin.

kurutulmuş domatesli ve peynirli ekmek

bu tarifi yaklaşık bir ay önce sitenin İsveç'teki okuyucularından Ayşegül yollamıştı. Hafta içi markette kurutulmuş domatesler görünce bunu denemek için aldım. Bu sabah da dayımlara ikram ederim diye (pişirme sürelerini biraz değiştirerek) yaptım. Ben ne hamura ne de iç malzemesine tereyağı eklemedim. Domatesleri bir gece önceden zeytinyağında beklettikten sonra yağın büyük kısmını süzdüm. Kalan az zeytinyağı da gayet yeterli oldu. Bu  tarif benim hamur mayalama maceralarım arasında başarı ile anılacaklar arasına girdi bile.  Teşekkürler Ayşegül!

Malzemeler:

• 2 su bardağı ılık süt
• 50 gr toz maya veya 42 grlık yaş maya
• 75gr tereyağı
• 2 çay kaşığı tuz
• 2 yemek kaşığı bal
• 5 su bardağı un (hepsi birden eklenmeyecek)
• iç malzemesi:
• 3 yemek kaşığı tereyağı
• 200gr beyaz peynir
• 1 yemek kaşığı kekik
• kurutulmuş domates

Hazırlanması:

1. Kurutulmuş domatesi (marketlerde city farm veya tema markasıyla bulabilirsiniz) bir gece  önceden birkaç diş sarımsak ile zeytinyağında bekletin. Ertesi sabah sarımsağı çıkarıp yağı süzün.
2. Toz maya kullanıyorsanız; mayayı derin bir kabın içine ufalayın ve üzerine sütü dökün. Maya eriyene kadar karıştırın. Yaş maya kullanıyorsanız mayayı sütün içine koyup elinizle hafif ezerek karıştırın.
3. Tereyağı, tuz, bal ve unun çoğunu ekleyin. Önce tahta bir kaşık yardımıyla daha sonra yoğurarak hamuru esnek hale getirin. (benim önceki mayalamalarımda tüm malzemeyi mayanın üzerine dökünce iyi sonuç alamıyordum. Bu sefer 3 bardak unu tuzla karıştırıdım. ortasını açıp mayayı döktüm. Hamuru yoğururken balı yavaş yavaş ekledim. Sonra da kıvama gelene kadar un kattım.)
4. Hamuru bez altında 45 dakika mayalanmaya bırakın.
5. Fırını 190Cye getirin. Unlanmış tahtanın üzerinde hamuru yoğurun ve iki parçaya bölün.  Her bir parçayı elinizle veya merdaneyle 1cm kalınlığında açın. Açtığınız hamrların üzerine bıçakla tereyağı sürün.
6. Ufalanmış peynir ve marine edilmiş domatesleri döküp üzerlerine kekik serpin. (ben iç malzemeyi kapta karıştırıp sürdüm.)
7. Hamuru rulo yapın. (biraz boyunun uzaması için elinizle kenarlara doğru çekebilirsiniz.) İsterseniz birkaç kere çevirin veya çevirmeden simit şekli verip iki ucunu birleştirin. Isınmış fırını kapatın. İki simiti yağlı kağıt serili tepsiye koyun. Üzerlerine yumurta sarısı (asıl tarifte su diyordu) sürün. Tepsiyi kapalı fırında veya sıcak bir yerde 20 dakika mayalandırın.
8. Fırını tepsi içinde iken 190C'ye getirin. Üzerleri iyice kızarana kadar pişirin. Daha sonra ızgara telnde üzerlerine bir bez örterek soğutun.

biberli ekmek ve nohut salatası

haftasonu dergilere bakmama gerek kalmadan kolay ve güzel birşeyler yapmak istedim. forumdaki yorumlar arasında gülay hanım yaptığı bir ekmeğin tarifini vermişti. tarifi hazır ekmek hamuruyla yapıldığı için ilk olarak onu seçtim.  işten dönerken fırına uğrayıp 2 ekmek hamuru aldım ve eve gelir gelmez bu tarifi yapmaya koyuldum.

malzemeler:

• 2 adet ekmek hamuru
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı
• 1 kuru soğan
• yarım yemek kaşığı salça
• pulbiber
• 150-200g beyaz peynir
• susam

hazırlanması:

1. büyük yuvarlak borcamı yağlayın. 2 ekmek hamurunu karıştırıp borcama yayın. yayarken hamur geri ortada toplanabilir. siz yine de bir elinizle ortasına bastırıp diğer elinizle hamuru kenarlara doğru genişletin.  açık kalan yerler olursa sorun değil kabarınca çok belli olmayacak.
2. fırını 200C'ye getirin. yemeklik doğranmış soğanı zeytinyağında hafifçe kavurun. salçayı ekleyip birkaç dakika daha kavurun.  pulbiberi ve ezilmiş peyniri ekleyin. (peynirin bir ölçüsü verilmemişti ben de kahvaltı tabağındaki bütün peyniri ekledim). altını kapatıp susamı ekleyin.  bir kaşıkla bu karışımı borcamın üzerine yayın.  (isterseniz benim gibi tekrar üstüne susam serpebilirsiniz.)
3. borcamı fırına koyup yaklaşık yarım saat pişirin. yarım saat sonunda borcamın kenarındaki hamur kızarmaya başlayacak. süreyi buna göre de ayarlayabilirsiniz.
4. ekmeğiniz pişince soğumadan servis yapın. ne kadar lezzetli olduğuna inanamayacaksınız! teşekkürler gülay hanım.

nohut salatası:

bursa'ya gittiğimizde yengem bize yemekte nohut salatası ikram etmişti. hepimiz salatayı çok beğenmiştik ama ben fotoğrafını çekememiştim. haftasonu tariften aklımda kalanlarla onu denedim. ben buzlukta duran bir poşet haşlanmış nohutu kullandım. bu yüzden nohutun ölçüsü kesin olmayabilir. ama siz yağı ve limonu kendinize göre ayarlayabilirsiniz. bu salatadaki en önemli malzeme elma sirkesi. fakat sirke sevmeyenler nohut yeterince sosta bekledikten sonra sirke kokusunu büyük ölçüde almayacaklardır. (salata sosta bir gece bekledikten sonra ben hiç sirke tadı almadım)

malzemeler:

• 2,5-3 su bardağı haşlanmış nohut
• 6-7 yemek kaşığı zeytinyağı
• 6-7 yemek kaşığı limon suyu
• 3-4 yemek kaşığı elma sirkesi
• tuz
• bir demet maydanoz
• 4-5 sap taze soğan

hazırlanması:

1. zeytinyağını, limonu, sirkeyi ve tuzu bir kapta karıştırın. bunu geniş bir kaptaki nohutların üzerine gezdirin. kabın üzerini streçleyerek ve ara sıra karıştırarak servis yapacağınız zamana kadar bekletin. (ne kadar çok durursa o kadar iyi bu yüzden misafirler için sabahtan veya bir gece önceden hazırlanabilir)
2. servis yapacağınız zaman maydanozu ve soğanı doğrayın. nohutlarla karıştırın.

 

biberiyeli ve parmesanlı focaccia

salı akşamı yabancı dergilerden birinden bir kurabiye tarifi denedim. ama kurabiye fotoğraftakinden çok farklı olunca ben de limonlu kek yaptım. dün gece de Emeril Lagasse'nin otlu ve parmesanlı focaccia (italyan ekmeği) tarifini denedim. neyseki bu defa yanımda tom jaine'nin making bread at home kitabı vardı. böylece amerikan ölçülerini çevirmem kolay oldu. lagasse ekmeğin üzerine karışık taze otlar serpmiş, jaine ise sade bırakmıştı. ben de önceden bir başka tariften hatırladığım gibi kuru biberiye serptim. tarifin en önemli noktası mayalanan hamurun 3 saat bekletilmesi. bu yüzden benim ekmeğim ancak geceyarısı bitti. ama sabah herkesten güzel yorumlar aldı. eğer sizin ekmeğinizin üzerinin daha kızarık olmasını isterseniz pişerken üzerine su serpebilir veya rahmetli anneannemin yaptığı gibi hamurun üzerine elinizle su sürebilirsiniz.

malzemeler:

• 1,5 su bardağı ılık su
• 1 paket yaş maya (42g)
• 1 yemek kaşığı toz şeker
• 4 su bardağı un
• 2 tatlı kaşığı tuz
• zeytinyağı
• 1/4 su bardağı parmesan peyniri
• biberiye
• taze çekilmiş karabiber

hazırlanması:

1. mayayı ve 1 yemek kaşığı toz şekeri ılık suda eritin. 4 su bardağı unu ve 2 tatlı kaşığı tuzu geniş bir kapta karıştırın. ortasını havuz gibi açıp eriyen mayayı dökün. bir yandan azar azar (hamur kıvama gelene kadar) zeytinyağı ekleyip yaklaşık 10 dakika yoğurun.

2. kabın üzerini streçleyip oda sıcaklığında 3 saat bekletin.

3. 3 saat sonunda 2-3 dakika daha yoğurun ve yağlı kağıt serili (veya yağlanmış) bir fırın tepsisine hamuru yayın. bir elinizin parmak uçlarıyla hamura bastırın. (parmaklarınız hamurun altındaki tepsiye ulaşmalı)

4. hamurun üzerine zeytinyağını, parmesan peynirini, biberiyeyi ve karabiberi serpip önceden ısıtılmış 200C fırında 20-25 dakika pişirin. fırının kapağı aralık olacak şekilde soğutun.

kolay ekmekler

kendi kendime bu ay başka kitap almama sözü vermiştim ama geçen hafta d&r'ın yabancı kitaplardaki %50 indirimini görünce bu sözümü bozmak zorunda kaldım. böylece tom jaine'in making bread at home kitabını satın aldım. kitapta yazar önce ekmeğin tarihçesinden bahsediyor arkasından da dünyanın farklı ülkelerinden 50 ekmeğin tarifini veriyor. kitabın en sevdiğim özelliklerinden biri de her tarif için açıklayıcı fotoğraflara yer verilmiş olması.

cumartesi günü bu kitapta yeralan pretzel (almancada brezeln) tarifini denemeye karar verdim. (daha doğrusu annemi tarifi denememe izin vermesi için ikna ettim.) aslında pretzel bizim simitimize benzeyen dışı sert ama içi yumuşak bir ekmek hamuru. bunu da ekmekleri fırına vermeden önce kaynar sudan geçirerek sağlıyorlar. ben bu aşamayı atladım. tarifteki malzemeleri de iki katına çıkarıp mayaya bir kesme şeker ekledim. bazı hamurlara da anneannemin yaptığı gibi kuş şekli verdim. sonuçta köyde yengemin yaptığı ekmekleri andıran yumuşak ve çok lezzetli ekmekler yapmış oldum. bu gidişle hafta sonlarımı ekmek pişirmeye ayıracağım...

malzemeler:

• 1 paket (42 gr) yaş maya
• 2 su bardağı ılık* su
• 1 su bardağı ılık* süt
• 1 kesme şeker
• 1 kg un
• 1,5-2 tatlı kaşığı tuz
• 125 gr tereyağı
• 1 yumurtanın sarısı
• susam

*ılık su ve süt oda sıcaklığının çok az üzerinde olmalı.

hazırlanması:

1. ılık suyu ve sütü bir kaseye koyun. mayayı ve şekeri bu suyun içine atın. mayanın erimesi için birkaç dakika bekleyin. maya iyice yumuşayınca elinizle tamamen ezin. (en son katı bir paça kalabilir bu parçayı atın)

2. unu ve tuzu karıştırın. tereyağını eritin. unun ortasını havuz gibi açın. erimiş olan mayalı sıvıyı bu havuza boşaltın. hamuru karıştırmaya başlayın. karıştırırken bir yandan da erimiş olan tereyağını ekleyin. hamuru 5 daika yoğurun. (kitchen aid'iniz varsa bu işlemleri onun ekmek karıştırma aparatıyla da yapabilirsiniz.)

3. hamuru geniş bir kaseye alın. üzerini yağlanmış streç ile kapatın. (hamurun kabarınca yapışmasın diye) ve mayalanıp iki katına çıkması için oda sıcaklığında bir saat bekletin.

4. hamur mayalanıp iki katına çıkınca havasını indirmek için 5 dakika daha yoğurun. (bu işlemi kasenin içinde yapabilirsiniz.)

5. eğer hamurunuz çok yumuşak ise üzerine biraz daha un serpip yoğurun. (ben bu işlemi her parça koparışımda kasedeki hamuru çok hafif unlayarak yaptım) hamurdan avuç içi büyüklüğünde parçalar koparın. bunları yağlanmış bir tahtanın üzerinde uzunca bir rulo yapın. parçaları daire şekline getirin ve uçlarını birbirinin üzerinden geçirin. (çok ince olmamalarına özen gösterin, ince olurlarsa pişince sert bir hamur elde edersiniz)

6. hepsini yağlanmış iki tepsiye dizin. üzerlerine yumurta sarısı sürüp susam serpin. üzerlerine bez bir örtü kapatarak bir 10 dakika daha mayalandırın. (ikinci tepsiyi yaparken birinciyi fırına
verebilirsiniz. ayrı ayrı pişmelerinde yarar var.)

7. fırını 200C'ye ısıtın. ısınmış fırında ekmeklerin üzerleri kızarana kadar pişirin.

21 ekmek

Soganli Fransiz Ekmegi

Aslinda literaturde gecen adi French Herb Bread. Amerika'da yasayinca ekmegi, yogurdu hatta peyniri bile kendiniz yapmaya basliyorsunuz. Alistiginiz damak tadini yakalayabilmek icin. Bu nedenle ben de ekmegimizi kendim yapmaya basladim. Bunun icin 25 lb lik bir un aldik. Un torbasinin arkasinda bir ekmek tarifi vardi. Ilk olarak onu denedim. Cok guzel oldu. Daha sonra tarifi sogan ve maydanozsuz yapmaya basladim gunluk ekmek olarak yemek icin. Ayni hamuru sac orgusu seklinde yapip uzerine yumurta sarisi da surebilirsiniz. O da cok guzel oluyor.

1 su bardagi sut
1/2 su bardagi su
3 tatli kasigi kuru maya
4 tatli kasigi seker
1 tatli kasigi tuz
1/4 su bardagi sivi yag
1 corba kasigi sirke
4 su bardagi un
1/2 su bardagi dogranmis sogan
5 dis sarimsak
1/2 demet maydanoz
2 yemek kasigi margarin

1. Oncelikle ilik sut ve su karisimina maya ve sekeri ekleyerek yaklasik 10 dakika kabarmasini bekliyoruz
2. Daha sonra tuz, sirke, yag ve unu da ekleyip yumusak ele yapismayan bir hamur elde ediyoruz. Hamurun iki katina cikmasi icin yaklasik 1 saat bekliyoruz.

3. Bu arada 2 kasik margarin ile sogan, sarimsak ve maydanozu biraz kavuruyoruz.

4. Kabaran hamuru merdana ile aciyoruz, icini hafif yaglayarak harcimizi koyuyoruz ve rulo seklinde sariyoruz

5. Ters cevirerek yaglanmis firin tepsisine yerlestiriyoruz ve hamurun iki katina cikmasi icin bekliyoruz.

6. 260 derece firinda hamur altin sarisi renk alana dek pisiriyoruz. Firinin bu kadar sicak olmasina sasirmayin. Bu ekmegin ozelligi harli ateste hizla pismesidir. Boylece cok daha lezzetli oluyor.

7. Sicak ekmegin uzerine tereyagi surun ve kiyilmis maydanoz ile susleyin. Afiyet olsun